ZARYS HISTORII LOGOPEDYCZNYCH STUDIÓW STACJONARNYCH W UNIWERSYTECIE WARSZAWSKIM

Już dr Irena Styczek dążyła do zainteresowania logopedią studentów warszawskiej polonistyki, otwierając konwersatorium dla studentów III i IV roku. W roku 1998/1999 – z inicjatywy ówczesnego zastępcy dyrektora Instytutu Języka Polskiego, prof. J. Porayskiego-Pomsty – logopedia pojawiła się jako podpecjalizacja w obrębie specjalizacji nauczycielskiej studentów IV roku.
 

Wydział Polonistyki w Kampusie Głównym UW – siedziba Zakładu Logopedii i Emisji Głosu. Fot. J. Skrzek.

Program podspecjalizacji opracowany został przez zespół pod przewodnictwem prof. J. Porayskiego-Pomsty, w skład którego weszli: dr M. Przybysz-Piwko, mgr H. Rodak oraz dr K. Szamburski. Dokument przewidywał odbywanie części zajęć dydaktycznych wspólnie ze słuchaczami I roku Pomagisterskiego Studium Logopedycznego. Była to forma przygotowania studentów specjalizacji nauczycielskiej do ukończenia w ciągu roku podyplomowych studiów logopedycznych bezpośrednio po uzyskaniu tytułu magistra filologii polskiej. Taka forma kształcenia trwała przez cztery lata, do momentu powołania przez Senat UW pięcioletnich studiów logopedycznych jako specjalności na kierunku filologia polska. Należy tu wspomnieć, że 5-letnie studia logopedyczne jako pierwsze zostały powołane w Akademii Pedagogiki Specjalnej w 1989 roku, jako specjalność na kierunku pedagogika specjalna.

W roku 1995 z inicjatywy prodziekana ds. studenckich, prof. J. Porayskiego-Pomsty, przygotowane zostały wnioski o wprowadzenie specjalności logopedia na kierunku filologia polska i o powołanie Zakładu Fonetyki i Logopedii w Instytucie Języka Polskiego jako jednostki dydaktycznej do realizacji programu tej specjalności. Pierwszym kierownikiem Zakładu została dr M. Przybysz-Piwko.

W roku akademickim 2002/2003 na I rok studiów specjalności logopedia przyjęto 68 studentów. Podstawą rekrutacji był nie tylko egzamin z języka polskiego, wiedzy o literaturze i nauki o języku, ale także rozmowa kwalifikacyjna, której celem była ocena predyspozycji kandydata do wykonywania zawodu logopedy. Kolejny nabór miał miejsce w roku akademickim 2006/2007 (51 studentów). Od roku akademickiego 2007/2008 zaczął obowiązywać system boloński, który dotyczy również specjalności logopedia, a obecnie kierunku Logopedia Ogólna i Kliniczna.

Studia na specjalności logopedia oparte zostały na minimum programowym filologii polskiej, co oznaczało, że studenci mieli obowiązek realizowania programu specjalizacji nauczycielskiej. Zarówno koncepcja studiów, jak i założenia programowe powstały dzięki zaangażowaniu i pracy prof. J. Porayskiego-Pomsty oraz dr M. Przybysz-Piwko. Reaktywacja studiów logopedycznych w roku akademickim 2007/2008, na które nie prowadzono naboru w latach 2003-2007, była możliwa dzięki decyzji ówczesnego dziekana Wydziału Polonistyki prof. S. Dubisza.

Pierwsi absolwenci specjalności logopedia opuścili mury uczelni w roku akademickim 2006/2007 z dyplomem uprawniającym do wykonywania zawodu nauczyciela języka polskiego i logopedy. Ukończenie specjalności daje możliwość podjęcia pracy badawczej w dziedzinie logopedii (studia doktoranckie), stwarza szanse wychowania kadry przyszłych samodzielnych pracowników naukowych. Obecnie doktoranckie seminarium logopedyczne, którego opiekunem naukowym jest prof. J. Porayski-Pomsta, należy do najliczniejszych tego typu zajęć na Wydziale Polonistyki (19 osób).

 
Doktoranckie seminarium logopedyczne wraz z opiekunem naukowym – prof. J. Porayskim-Pomstą – w grudniu 2013. Fot. ze zbiorów J. Zawadki.

W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat starania prof. J. Porayskiego-Pomsty (który pełnił m. in. funkcję kierownika Zakładu Fonetyki i Logopedii, kierownika specjalności logopedia, dyrektora Instytutu Polonistyki Stosowanej, a obecnie pełnomocnika dyrektora IPS ds. logopedii) skupiły się na stworzeniu odrębnego kierunku studiów w zakresie logopedii. W pracach komisji programowej, która przygotowała program studiów, uczestniczyli: prof. J. Porayski-Pomsta (UW), prof. dr hab. n. med. K. Niemczyk (WUM), dr A. Domeracka-Kołodziej (WUM), doc. dr M. Przybysz-Piwko (UW), prof. Z. Zaron (UW) oraz dr K. Szamburski (UW). Program ten stał się podstawą wniosku, z którym Uniwersytet Warszawski i Warszawski Uniwersytet Medyczny wystąpiły do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego o powołanie unikatowego kierunku studiów LOGOPEDIA OGÓLNA I KLINICZNA. 15 grudnia 2009 Uniwersytet Warszawski podpisał z Warszawskim Uniwersytetem Medycznym porozumienie w sprawie współpracy w zakresie wspólnego prowadzenia tego kierunku studiów. Studia LOiK prowadzone są w systemie bolońskim, począwszy od roku 2011/2012 przez Instytut Polonistyki Stosowanej na Wydziale Polonistyki UW oraz Katedrę i Klinikę Otolaryngologii I Wydziału Lekarskiego WUM.
  
Program logopedii ogólnej i klinicznej zyskał w późniejszym okresie nową wersję (w związku z wymogami Krajowych Ram Kwalifikacyjnych) w wyniku prac zespołu pod przewodnictwem prof. J. Porayskiego-Pomsty w składzie: dr M. Kurowska, dr E. Wolańska oraz dr M. Stępień.

Należy zaznaczyć, że razem z rozwojem studiów logopedycznych w Instytucie Polonistyki Stosowanej rozwijają się jednocześnie prace badawcze i naukowe w zakresie logopedii. Pracownicy i doktoranci Zakładu Logopedii i Emisji Głosu publikują swoje prace w czasopismach naukowych: „Poradnik Językowy”, „Studia Pragmalingwistyczne”, „Logopeda” oraz w pracach zbiorowych, organizują konferencje naukowe, na których wygłaszają swoje opracowania.   

W 2004 roku rozpoczęło działalność Naukowe Koło Logopedyczne, którego opiekunami naukowymi byli kolejno: prof. J. Porayski-Pomsta, dr M. Przybysz-Piwko, a obecnie dr M. Kurowska.

 
Naukowe Koło Logopedyczne Uniwersytetu Warszawskiego (2013). Fot. ze zbiorów NKL.

opracowanie: mgr J. Skrzek

⇦ WSTECZ