dr hab. Marzena Stępień

E-mail

marzena.stepien@uw.edu.pl

Zainteresowania naukowe

  • zależności między systemem języka i rozwojem mowy dziecka, klasyfikacja zaburzeń mowy w kontekście najnowszych badań językoznawczych,
  • rola prozodii w odróżnianiu homonimicznych struktur składniowych, badania nad wyrażeniami i konstrukcjami parenetycznymi we współczesnym języku polskim,
  • semantyka leksykalna, problem wiedzy, prawdy oraz modalności epistemicznej w języku,
  • język jako narzędzie i obiekt manipulacji – mechanizmy uników językowych.

Stanowisko i przebieg kariery naukowej

2014 stopień doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie językoznawstwo; Wydział Polonistyki Uniwersytet Warszawski; na podstawie monografii (2014) Wyrażenia parentetyczne w strukturze wypowiedzi – właściwości semantyczne, składniowe, prozodyczne, Warszawa: BEL Studio & Wydział Polonistyki UW.

  • od 2011    pracownik Zakładu Logopedii i Emisji Głosu na Wydziale Polonistyki UW,
  • od 2009    pracownik Zakładu Logopedii i Komunikacji na Wydziale Polonistyki UW,
  • od X.2008     wykonawca w grancie MNiSW Synchroniczno-diachroniczne badania nad  współczesnymi nazwami osobowymi ;
  • 2009-2011    słuchaczka Pomagisterskiego Studium Logopedii (PSLog);
  • 2005-2009     stypendiowane studia doktoranckie na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego; temat pracy: O czasownikowych wykładnikach wiedzy niezweryfikowanej przez mówiącego; tytuł: doktor
  • 2003-2005     równoległe studia magisterskie na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, kierunek: filologia polska, specjalność: językoznawstwo, tytuł: magister;
  • 2001-2003     równoległe studia licencjackie na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu  Warszawskiego, kierunek: filologia polska, specjalność: językoznawstwo, tytuł: licencjat;
  • 1999-2004     studia dziennikarskie na Uniwersytecie Warszawskim, na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych, tytuł: magister;

Członkostwo organizacji naukowych, funkcje

  • „Studia Pragmalingwistyczne”, od  2012 do dziś, Wydawnictwo UW
  • „Die Welt der Slaven. Sammelbände“, od 2013 do 2015, Otto Sagner Verlag i  Harrasowitz Verlag.
  • European Society of the Slavists (Organisation Europäischer Slavisten) POLYSLAV – członek od września 2006 do dziś, funkcja: od 2013 członek rady stowarzyszenia.
  • Członek Zespołu Rozwoju i Zaburzeń Mowy przy Radzie Języka Polskiego PAN, funkcja: wiceprzewodnicząca (od listopada 2019).
  • Współpracownik Sekcji Teorii Języka Komitetu Językoznawstwa PAN w kadencji 2016-2019.
  • Członek Pracowni Pragmatyki i Semantyki Lingwistycznej (od 2011);
Członek Pracowni Fonetyki Stosowanej im. Marii Przybysz-Piwko (od 2018).

Nagrody i wyróżnienia

  • Nagroda Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców; w ramach nagrody przyznane zostało stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na 3 lata, nr 124/STYP/10/2015.
  • Nagroda Rektora Uniwersytetu Warszawskiego za wybitne osiągnięcia naukowe i dydaktyczne – 2015.
  • Nagroda rektora Uniwersytetu Warszawskiego – wyróżnienie za osiągnięcia naukowe i dydaktyczne wpływające na rozwój oraz prestiż Uniwersytetu Warszawskiego, 2015, comiesięczny dodatek specjalny (12 miesięcy).
  • Nagroda Dyrektora Instytut Polonistyki Stosowanej przyznana w 2015 oraz w 2020 roku.
  • Nagroda Dziekana Wydziału Polonistyki przyznana w 2020.

Dydaktyka

  • 2011    wraz z dr Katarzyną Dróżdż-Łuszczyk: internetowy kurs Funkcjonalna gramatyka języka polskiego dla studentów filologii obcych, finansowany ze środków Funduszu Innowacji Dydaktycznych,  
  • od 2009     w ramach specjalności logopedia oraz specjalności nauczycielskiej na studiach I i II stopnia: Komunikacja werbalna i pozawerbalna, Gramatyczna, prozodyczna i komunikacyjna struktura słowa (morfemika), Gramatyczna, prozodyczna i komunikacyjna struktura wypowiedzi, Słowo i wypowiedź (ćwiczenia), prowadzenie zajęć dla słuchaczy studiów podyplomowych IPS Komunikacja słowem – język w działaniu (konwersatorium Mechanizmy językowych uników, warsztaty z Zasad organizacji wypowiedzi) oraz Redakcja językowa tekstu (konwersatorium Dyskusyjne zagadnienia gramatyczne),
  • 2007         prowadzenie konwersatorium z gramatyki opisowej współczesnego języka polskiego dla studentów filologii białoruskiej; temat: „Wybrane zagadnienia fleksji i składni współczesnego języka polskiego”,
  • 2008         współpraca w przygotowaniu modułu studiów podyplomowych w Instytucie Polonistyki Stosowanej: „Język w działaniu - komunikacja słowem”.
  • 2006-2009    prowadzenie ćwiczeń z gramatyki opisowej współczesnego języka polskiego (fonetyka i fonologia ze słowotwórstwem, fleksja, składnia) dla    słuchaczy studiów dziennych filologii polskiej, białoruskiej i ukraińskiej.

Publikacje

Publikacje
Karty gramatyczne (wraz z N. Siudzińską, 2017), g1-g40, [w:], Karty pracy do nauczania elementów języka polskiego w szkole polonijnej klasy IV–VIII, E. Kozłowska, B. Jędryka, N. Siudzińska, M. Stępień, M. Trysińska;
Przewodnik logopedyczny (wraz z N. Siudzińską), 2016, ss. 104.
Karty gramatyczne – Fonetyka, Ortografia, Składnia (wraz z N. Siudzińską), 2016. [w:] Przewodnik metodyczny nauczania elementów języka polskiego w szkole polonijnej w klasach IV–VIII, E. Kozłowska, N. Siudzińska, M. Stępień, M. Trysińska, s. 7-76;
Nazwy mieszkańców z formantem -czyk we współczesnym języku polskim. Na materiale „Słownika nazw osobowych”, [w:] „Beiträge der Europäischen Slavistischen Linguistik (Polyslav)”, tom 15 2011; (seria: „Die Welt der Slaven. Sammelbände”, wraz z Natalią Siudzińką), w druku.
(wraz z M. Kamińską), Językowe mechanizmy wyznaczania ram w tekstach o tematyce politycznej 2011; przyjęte do druku w tomie pokonferencyjnym.
Wariantywność polskich rzeczowników na przykładzie pospolitych nazw osobowych. Rozważania na marginesie projektu „Synchroniczno-diachroniczne badania nad współczesnymi nazwami osobowymi”, [w:] „Beiträge der Europäischen Slavistischen Linguistik (Polyslav)”, tom 14 2011; (seria: „Die Welt der Slaven. Sammelbände”, wraz z Natalią Siudzińką), s. 218-226.
Zagadki fleksji, czyli jak dziecko opanowuje kategorie werbalne i nominalne. 2011; „Prace Filologiczne”, LXII, s. 345-359.
Po co logopedzie językoznawstwo, czyli jak dziecko uczy się fleksji i jak językoznawcy mogą pomóc w zrozumieniu tego procesu. 2011; „Poradnik Językowy”, 9, s. 22-35.
Próba rozróżniania konstrukcji parentetycznych z wyrażeniem „jak”. 2011; „Poradnik Językowy”, 1, s. 84-95.
red. Zofia Zaron, Stanisław Dubisz, Co łączy, a co różni inteligenta i intelektualistę? Rozważania (około)semantyczne, [w:] Osoby i działania. Wokół „Słownika nazw osobowych”.; Warszawa 2011; Wydział Polonistyki UW, BEL Studio Sp. z o.o.; s. 171-188.
red. Zofia Zaron, Stanisław Dubisz, Pospolite nazwy osobowe i ich przymiotnikowe homonimy. Rozważania na marginesie projektu, [w:] Osoby i działania. Wokół „Słownika nazw osobowych”; Warszawa 2011; Wydział Polonistyki UW, BEL Studio Sp. z o.o.; s. 163-170
red. Zofia Zaron, Stanisław Dubisz, Wariantywność polskich rzeczowników na przykładzie pospolitych nazw osobowych (wraz z N. Siudzińską), [w:] Osoby i działania. Wokół „Słownika nazw osobowych”.; Warszawa 2011; Wydział Polonistyki UW, BEL Studio Sp. z o.o.; s. 153-162.
(wraz z N. Siudzińską), red. Zofia Zaron, Stanisław Dubisz, Reguły słowotwórcze w „Słowniku nazw osobowych” na materiale odmiejscowych nazw mieszkańców [w:] Osoby i działania. Wokół „Słownika nazw osobowych”.; Warszawa 2011; Wydział Polonistyki UW, BEL Studio Sp. z o.o.; s. 55-80.
(jako współautorka), red. Zofia Zaron, Stanisław Dubisz, O pracy nad projektem „Synchroniczno-diachroniczne badania nad współczesnymi nazwami osobowymi” [w:] Osoby i działania. Wokół „Słownika nazw osobowych”.; Warszawa 2011; Wydział Polonistyki UW, BEL Studio Sp. z o.o.; s. 11-18.
(wraz z S. Dubiszem i Z. Zaron), , Wprowadzenie w: Słownik nazw osobowych (multimedialny), red. Stanisław Dubisz, Zofia Zaron, www.sno.uw.edu.pl 2011
2008-2011: opracowanie 1100 haseł w: Słownik nazw osobowych (multimedialny), red. Stanisław Dubisz, Zofia Zaron, www.sno.uw.edu.pl. 2011
Zniewolone partykuły. Wyrażenia funkcyjne jako narzędzia w semantyce składnikowej. 2010; „Linguistica Copernicana”, 4/2010, s. 121-138.
Polisemia i homonimia w ujęciu Jana Tokarskiego oraz w świetle nowszych ujęć językoznawczych, na materiale pospolitych nazw osobowych oraz na materiale nazw miejscowych. 2010; „Studia Pragmalingwistyczne”, 2/2010, s. 36-54
Pospolite nazwy osobowe i ich przymiotnikowe homonimy. Rozważania na marginesie projektu „Synchroniczno-diachroniczne badania nad współczesnymi nazwami osobowymi”, [w:] „Beiträge der Europäischen Slavistischen Linguistik (Polyslav)”, tom 13 2010; (seria: „Die Welt der Slaven. Sammelbände”), s. 232-238.
red. Z. Zaron i P. Sobotka, Rozdział Słowotwórstwo języka polskiego w podręczniku Słowo i wypowiedź. Zbiór zadań do nauki o języku polskim pod.; Warszawa 2010; s.113-173
Mówienie i prawda. O czasownikowych wykładnikach wiedzy niezweryfikowanej przez mówiącego; Warszawa 2010
(wraz z S. Dubiszem, Z. Zaron, J. Chojak, K. Dróżdż-Łuszczyk, C. Heliasz, M. Horodeńską-Ostaszewską), O pracach nad projektem „Synchroniczno-diachroniczne badania nad współczesnymi nazwami osobowymi”. 2009; „Poradnik Językowy” 9/2009, s. 37-45
Ile jednostek języka kryje się za kształtem „stwierdzać/stwierdzić”? 2009; „Poradnik Językowy” 1/2009, s. 69-83.
O rozwoju znaczeń epistemicznych w obrębie klasy czasowników mówienia. Na materiale języka polskiego, [w:] „Beiträge der Europäischen Slavistischen Linguistik (Polyslav)”, tom 12. 2009; (seria: „Die Welt der Slaven. Sammelbände”), s. 158-166.
Formy osobowe a znaczenie czasowników. Na materiale wybranych jednostek języka z pogranicza klasy orzeczeń mówienia oraz orzeczeń epistemicznych. 2009; „Linguistica Copernicana”, 2/2009, s. 115-135.
Recenzja czasopisma Linguistica Copernicana (1/2009). 2009; „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego”, LXV, s. 253-258.
(wraz z M. Cepryńską), Odpowiedzialność za słowo i jej unikanie. 2009; „Studia Pragmalingwistyczne”, s. 44-53.
(wraz z prof. J. Porayskim-Pomstą,), „Studia Pragmalingwistyczne”, 1/2009 2009; (redaktor tomu 218 stron, czasopismo poświęcone pragmalingwistyce, tom monograficzny)
Najwyraźniej widać… Analiza semantyczna. 2008; „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego”, LXIV, s. 159-171.
red. Wiemer, B., Plungjan, V.A., O wzajemnym przenikaniu się ewidencjalności i modalności (na przykładzie wybranych polskich czasowników i wyrażeń funkcyjnych), [w:] Lexikalische Evidenzialitätsmarker im Slavischen (Wiener Slawistischer Almanach, Sonderband 72) 2008; s. 313-333.
red. Bernhard Brehmer, Rafał Zimny, Indicators of the Knowledge Unverifiable by the Speaker on the Basis of Selected Verbs and Functional Phrases [w:] „Beiträge der Europäischen Slavistischen Linguistik (Polyslav)”, t.11.; München 2008; Verlag Otto Sagner; (seria: “Die Welt der Slaven. Sammelbände”, t. 30), s. 205-213.
(red.) Bernhard Brehmer, Vladislava Ždanova, Rafał Zimny, Mówienie i prawda. O czasowniku „twierdzić, że_“, [w:] „Beiträge der Europäischen Slavistischen Linguistik (Polyslav)”, t. 10; München 2007; Verlag Otto Sagner; (seria: „Die Welt der Slaven. Sammelbände“, t. 29), s. 144-152.
Oświadczać a mówić prawdę.; Warszawa 2007; „Prace Filologiczne”, t. LII, s.371-379.
O rozwoju znaczeń epistemicznych we współczesnej polszczyźnie na przykładzie czasownika ‘ktoś głosi, że_’.; Warszawa 2007; „Prace Filologiczne”, t. LIII, s.579-594.
Analiza semantyczna ‘utrzymywać, że_’ w odróżnieniu od jednostek pełniących podobną funkcję w wypowiedzi, [w:] „Z zagadnień leksykologii i leksykografii języków słowiańskich”.; Toruń 2007; s.329-337
Co ma wspólnego percepcja z modalnością? (na przykładzie czasowników brzmieć, zabrzmieć, słyszeć).; Warszawa 2006; „Prace Filologiczne”, t. LI, s. 399-408.
red. Halina Karaś, O postrzeganiu i niewiedzy (na materiale wybranych czasowników percepcyjnych), [w:] Czynić słowami. Studia ofiarowane Krystynie Długosz-Kurczabowej.; Warszawa 2006; s. 323-332.
red. Jerzy Bartmiński i Anna Pajdzińska, Recenzja tomu „Podmiot w języku i kulturze”.; „Poradnik Językowy” 2/2009, s. 101-106.
Według x-a – kłopotliwy przyimek.; „Prace Filologiczne”, LX, s. 233-244.
(wraz z N. Siudzińską), red. Zofia Zaron, Stanisław Dubisz, Polisemia i homonimia w ujęciu Jana Tokarskiego oraz w świetle nowszych ujęć językoznawczych (na materiale pospolitych nazw osobowych, [w:] Osoby i działania. Wokół „Słownika nazw osobowych”; Warszawa; Wydział Polonistyki UW, BEL Studio Sp. z o.o.; s. 189-198.
Publikacje po uzyskaniu stopnia dr hab.
*Stępień M., 2019, Odimiesłowowe wyrażenia metatekstowe z segmentem nie w języku polskim – status językowy i funkcje, Linguistica Copernicana 16/2019, 158-189. Badania sfinansowane ze  środków Narodowego Centrum Nauki przyznanych na podstawie decyzji numer DEC-2014/14/E/HS2/00281.
Stępień M., Siudzińska N., 2018, Koncepcja siatki pól leksykalno-składniowych w terapii logopedycznej, Die Welt der Slaven 64 [Contributions to the 21st Annual Scientific Conference of the Association of Slavists (Polyslav)], s. 247-255;
*Stępień M., 2018a, Jak badać składnię wielosegmentowych wyrażeń metatekstowych? Na przykładzie wyrażeń (że)by nie i że nie, w: A. Dobaczewski, A. Moroz, P. Sobotka (red.), Sens i konwencje w języku. Studia dedykowane Profesorowi Maciejowi Grochowskiemu, Toruń: Wyd. Naukowe UMK, 325-344. Badania sfinansowane ze  środków Narodowego Centrum Nauki przyznanych na podstawie decyzji numer DEC-2014/14/E/HS2/00281
*Stępień M., 2018b, Właściwości walencyjne polskich jednostek metatekstowych o genezie czasownikowej, Prace Filologiczne LXXII, 371-381. Badania sfinansowane ze  środków Narodowego Centrum Nauki przyznanych na podstawie decyzji numer DEC-2014/14/E/HS2/00281
Stępień M., 2017, Walencja czasowników a problem „dziedziczenia” własności walencyjnych
przez quasi-imiesłowy przysłówkowe, Prace Filologiczne LXX, 411-432. Badania sfinansowane ze  środków Narodowego Centrum Nauki przyznanych na podstawie decyzji numer DEC-2014/14/E/HS2/00281
Kisiel A., Stępień M., 2017, Jak karczować znane ścieżki? O jednostkach języka, włącznikach i metatekście na przykładzie ciągów że aż i że tak, Prace Filologiczne LXXI, 187-200. Badania sfinansowane ze  środków Narodowego Centrum Nauki przyznanych na podstawie decyzji numer DEC-2014/14/E/HS2/00281.
Stępień M., Bieńkowska K., Siudzińska N., 2017, Wykorzystanie siatki pól semantyczno-leksykalnych w programie terapeutycznym służącym kształtowaniu języka. Propozycja, Poradnik Językowy, nr 6, s. 84-95; mój wkład: 33,33 proc.
Stępień M., Jauer-Niworowska O., Siudzińska N., 2017, Słownik wspomagający komunikację językową dorosłych pacjentów z ciężkimi postaciami neurogennych zaburzeń mowy jako pomoc dla terapeutów pracujących z tą grupą chorych, [w:] Kurowska M., Zawadka J. (red.), Język i komunikacja – perspektywa lingwistyczna i logopedyczna, Warszawa: Elipsa, s. 231-246;
Kisiel, A., Stępień, M., 2016, O granicach jednostek języka. Jeszcze o klasie otwartej na przykładzie polskich jednostek z elementem „ani”, Linguistica Copernicana 13/2016, 87-106.
Stępień, M., 2016, Wyrażenia metatekstowe otwierające prawostronnie miejsca składniowe dla innych wyrażeń. Na przykładzie wyrażenia „by tak _”. W: E. Guti.rrez Rubio (red.), Die Welt der Slaven: Sammelb.nde: Band 60. Beitrage der Europaischen Slavistischen Linguistik. Polyslav 19, 257–267. Badania sfinansowane ze  środków Narodowego Centrum Nauki przyznanych na podstawie decyzji numer DEC-2014/14/E/HS2/00281.
Stępień M., 2015, To samo czy inne? właściwości prozodyczne tzw. wyrażeń quasi-imiesłowowych, w: M. Danielewiczowa, J. Bilińska, K. Doboszyńska-Markiewicz, J. Zaucha (red.), Sens i brzmienie, Warszawa: Wyd. UKSW, 145-169.

Zrównoważone listy zdaniowe

Katarzyna Bieńkowska (Wojewódzki Szpital Podkarpacki w Krośnie), Natalia Siudzińska, Marzena Stępień (Uniwersytet Warszawski), Zrównoważone listy zdaniowe (próbka 10 list) można pobrać tu.
Przykładowy sposób zapisu wyniku znajduje się tu.

Listy można wykorzystywać nieodpłatnie oraz w celach niekomercyjnych pod warunkiem powołania się na ich źródło, tj. artykuł z „Poradnika Językowego” (10/2014), w którym została opisana metodologia tworzenia list oraz zasady ich wykorzystania: Katarzyna Bieńkowska (Wojewódzki Szpital Podkarpacki w Krośnie), Natalia Siudzińska, Marzena Stępień (Uniwersytet Warszawski), 2014, Zrównoważone listy zdaniowe jako narzędzie w praktyce logopedycznej, „Poradnik Językowy” nr 10, s. 55-67.  

WSTECZ